انتقاد از مصوبه واردات لاستیک رانندگان ترانزیت توسط وزارت صمت
وزیر صنعت، معدن و تجارت از مجوزی رونمایی کرده که به رانندگان ترانزیت اجازه می‌دهد در بازگشت از سفر یک جفت لاستیک و مقداری روغن موتور همراه بیاورند. ارزیابی‌ها نشان می‌دهد این مصوبه پاسخگوی نیازهای واقعی ناوگان سنگین نیست.
نگاهی به طرح جدید وزارت صمت برای رانندگان ترانزیت
وزیر صنعت، معدن و تجارت اخیراً از مجوزی رونمایی کرده است که بر اساس آن، رانندگان ترانزیت مجاز هستند در هنگام بازگشت از سفرهای خارجی خود، یک جفت لاستیک و مقداری روغن موتور همراه با خود به کشور بیاورند. هدف از این تصمیم تلاش برای کاهش فشارهای ناشی از کمبود اقلام مصرفی در بخش حمل‌ونقل بین‌المللی عنوان شده است. با این حال، فعالان حوزه حمل‌ونقل و کارشناسان این حوزه معتقدند چنین مصوبه‌ای ابعاد بسیار محدودی دارد و نمی‌تواند پاسخگوی نیازهای گسترده ناوگان باشد. بررسی دستور رئیس‌جمهور برای حمایت از کامیون‌داران و اصلاح قیمت قطعات و بیمه نشان می‌دهد که رانندگان سنگین با موانع ساختاری عمیقی در زمینه تأمین ملزومات اصلی روبهرو هستند که با راهکارهای مقطعی درمان نمی‌شود.
ساختار ناوگان ترانزیت و نیازهای واقعی به تایر
یک کشنده ترانزیت همراه با تریلر خود بین ۱۰ تا ۱۸ حلقه لاستیک زیر بار دارد. این تعداد نشاندهنده میزان بالای استهلاک و نیاز مستمر این خودروها به تعویض تایر است. هنگامی که یک ناوگان سنگین برای تردد ایمن و پی1وسته به حداقل ۱۰ تا ۱۸ حلقه لاستیک سالم نیاز دارد، اجازه ورود تنها یک جفت (دو حلقه) لاستیک توسط وزیر صنعت، معدن و تجارت تفاوتی ژرف با نیاز واقعی ایجاد نمی‌کند. این ناهماهنگی میان میزان نیاز فنی خودرو و سقف تعیین‌شده در مصوبه، باعث شده است تا رانندگان نتوانند حساب ویژه‌ای روی این مجوز برای حل بحران‌های جاری باز کنند. در کنار این موضوع، بحران جدی کمبود عرضه و جهش شدید قیمت‌ها در بازار داخلی نیز فشار مضاعفی بر دوش رانندگان می‌گذارد که جزئیات آن در بررسی بحران کمبود و گرانی روغن موتور در بازار همراه با دلایل و راهکارها به طور کامل واکاوی شده است.
چالش‌های انباشته در تأمین لاستیک، روغن و قطعات
ناوگان سنگین تجاری کشور هم‌اکنون با چالش کمبود شدید لاستیک، روغن موتور با کیفیت و قطعات یدکی استاندارد روبهرو است. فرسودگی قطعات و عدم دسترسی به ملزومات اصل، ایمنی جادهها را به خطر انداخته و هزینه‌های نگهداری را به شدت بالا برده است. رانندگان برای هر بار سرویس دوره‌ای و تعویض تایرهای فرسوده با موانع متعددی در بازار مواجه می‌شوند و سهمیه‌های قطره‌چکانی راه‌گشای فعالیت تجاری آن‌ها نیست. اگرچه برخی سیاست‌ها با هدف تسهیل امور تدوین می‌شوند، اما نبود تناسب میان حجم نیازهای مصرفی و سهمیه‌های اعطایی، رانندگان را در چرخه‌ای از دغدغه‌های اقتصادی گرفتار می‌کند. وضعیت تولید، قیمت و چالش‌های صنعت تایر ایران در سال ۱۴۰۵ نیز گویای افت چشمگیر تولید داخلی است که فشار بر بازار آزاد را چند برابر کرده است.
پیامد عدم تناسب مصوبات با واقعیت‌های اقتصادی جاده
اعلام چنین مصوباتی بدون در نظر گرفتن مقیاس کلان مصرف در بخش لجستیک، پیامدهای متعددی برای رانندگان و بازار حمل‌ونقل به همراه دارد. وقتی راننده ترانزیت تنها مجاز به ورود یک جفت لاستیک است، بخش عمده‌ای از محورهای خودرو همچنان زیر فشار لاستیک‌های فرسوده و تعمیرنشده باقی می‌ماند. از طرف دیگر، مقدار روغن موتری که همراه آوردن آن مجاز اعلام شده، سهم ناچیزی از نیاز موتورهای سنگین را پوشش می‌دهد. این شرایط رانندگان را ناچار می‌سازد که همچنان برای تأمین عمده نیازهای خود به بازار داخلی با قیمت‌های بالا متوسل شوند. عدم تحقق وعده افزایش تولید خودرو به‌واسطه فشارهای اقتصادی، کاهش تولید و مشکلات ساختاری نشان می‌دهد که زنجیره تأمین خودروهای تجاری و سواری هر دو از ناهماهنگی‌های مشابهی رنج می‌برند.
مسیر پیش روی رانندگان و ضرورت بازنگری در سیاست‌ها
برای برطرف کردن چالش‌های عمیق بخش ترانزیت، نیازمند تصمیم‌گیری‌های کارشناسی‌شده و متناسب با واقعیت‌های فنی خودروها هستیم. اتکا به مجوزهای محدود نظیر واردات محدود تایر و روانکار، تنها یک مرهم مقطعی برای زخمی عمیق محسوب می‌شود. رانندگان و مالکان ناوگان سنگین انتظار دارند نهادهای تصمیم‌گیرنده به جای تصویب قوانین محدودکننده، بستر واردات ساختاریافته و همه‌جانبه ملزومات استاندارد را فراهم کنند. استفاده از خدمات آنلاین برای رصد امور اداری می‌تواند بخشی از دغدغه‌های جاری را کم کند؛ از این رو رانندگان میتوانند برای رسیدگی به امور اداری از طریق خدمات خودرو (خلافی، عوارض، بیمه) اقدام کنند یا در صورت نیاز به سفرهای جاده‌ای، مسیر خود را با کمک نقشهٔ جایگاه‌های سوخت برنامه‌ریزی نمایند. همچنین آگاهی از قیمت روز خودرو به فعالان این بخش کمک می‌کند تا ارزیابی دقیق‌تری از ارزش سرمایه و هزینه‌های جاری خود داشته باشند.
جمع‌بندی
مجوز وزارت صمت برای ورود یک جفت لاستیک و مقداری روغن موتور توسط رانندگان ترانزیت، فاصله زیادی با رفع نیازهای واقعی ناوگان سنگین دارد که بین ۱۰ تا ۱۸ حلقه لاستیک زیر بار دارد. خواننده و راننده حرفه‌ای حالا باید بداند که این مصوبه تغییر بنیادینی در هزینه‌ها یا کمبودهای بازار ایجاد نخواهد کرد و پیگیری مطالبات صنفی برای تأمین جامع قطعات همچنان ضرورت دارد.
سؤالات متداول
- آیا مجوز وزارت صمت شامل واردات لاستیک برای رانندگان ترانزیت می‌شود؟
- بله، وزیر صنعت، معدن و تجارت مجوزی صادر کرده که به رانندگان ترانزیت اجازه می‌دهد در بازگشت از سفر یک جفت لاستیک و مقداری روغن موتور همراه بیاورند.
- رانندگان ترانزیت مجاز هستند در بازگشت از سفر چه اقلامی را همراه بیاورند؟
- وزیر صنعت، معدن و تجارت مجوزی صادر کرده است که بر اساس آن رانندگان ترانزیت در هنگام بازگشت از سفرهای خارجی میتوانند یک جفت لاستیک و مقداری روغن موتور همراه با خود به کشور بیاورند.
- یک کشنده ترانزیت همراه با تریلر به چه تعداد لاستیک نیاز دارد؟
- هر کشنده ترانزیت به همراه تریلر خود بین ۱۰ تا ۱۸ حلقه لاستیک زیر بار دارد که نشاندهنده میزان بالای استهلاک و نیاز مستمر این خودروها است.
- ناوگان سنگین تجاری کشور در حال حاضر با چه چالشهایی روبهرو است؟
- این ناوگان با چالش کمبود شدید لاستیک، روغن موتور با کیفیت و قطعات یدکی استاندارد روبهرو است که فرسودگی قطعات و عدم دسترسی به ملزومات اصل، ایمنی جادهها را به خطر انداخته است.
مقاله‌های پیشنهادی
مقالهبررسی تورم قیمت خودرو و پیشی گرفتن آن از تورم عمومی در سال
تورم قیمت خودرو در هفت ماهه نخست سال روند صعودی متفاوتی نسبت به تورم عمومی داشته است. در این مقاله به بررسی آمار و دلایل این اختلاف می‌پردازیم.
افزودن بنز، لکسوس و جگوار به فهرست ورود خودرو از مناطق آزاد
برندهای لکسوس، مرسدس بنز و جگوار با ابلاغ بخشنامه جدید گمرک ایران به فهرست خودروهای مجاز برای ورود از مناطق آزاد به سرزمین اصلی اضافه شدند.
افت شدید تولید کشنده در هفت‌ماهه ۱۴۰۵؛ ماموت از ایران‌خودرو دیزل پیشی گرفت
آمارنامه تجمیعی وزارت صمت نشان می‌دهد که تولید کشنده در هفت‌ماهه نخست ۱۴۰۵ با کاهش ۶۵ درصدی به ۱ هزار و ۵۸۴ دستگاه رسیده است.
