ارزیابی واگذاری سهام سایپا به بخش خصوصی و نگرانیها درباره اهلیت خریداران
بلوک ۴۲ درصدی سهام سایپا قرار است به بخش خصوصی واگذار شود و اهلیت خریداران، نقش آنها در بحران تولید و تعارض منافع، محور بحثهای حساس این واگذاری است.
واگذاری بلوک ۴۲ درصدی سهام شرکت سایپا به بخش خصوصی، در شرایطی که بحرانهای مالی، زیان انباشته، قیمتگذاری دستوری، مشکلات تأمین قطعات و اختلاف با برخی تأمینکنندگان از جمله شرکت کروز سایپا را درگیر کرده، به یکی از چالشهای بزرگ صنعت خودرو بدل شده است. این پرونده پس از خصوصیسازی ایران خودرو که بیش از هشت ماه از آن گذشته، با حساسیت فراوان دنبال میشود.
چندین مجموعه صنعتی و سرمایهگذاری برای خرید سهام سایپا اعلام آمادگی کردهاند؛ اما بررسی مستقل اسناد مالی، قراردادها و عملکرد تأمینکنندگان برای شفافسازی عوامل بحران و تعیین نقش خریداران احتمالی اهمیت دارد. نگرانی درباره تعارض منافع بهویژه زمانی افزایش مییابد که خریدار خود سهم عمدهای در تأمین قطعات و تولید خودرو دارد و انتقال مالکیت به چنین مجموعهای ممکن است استقلال زنجیره تأمین و ارزش اقتصادی سایپا را کاهش دهد.
اهلیتسنجی خریداران باید با دقت و شفافیت صورت گیرد و شامل بررسی مالکان نهایی، روابط شرکتهای وابسته، سوابق اجرا، تعهدات معوق و منافع متعارض باشد. خریدار واجد شرایط باید سابقه صنعتی معتبر، توان مدیریت تولید، زیرساخت کافی برای احیا، توسعه محصول و شبکه تأمین متنوع را دارا باشد و برنامه عملیاتی مشخص و قابل پیگیری ارائه دهد.
این واگذاری میتواند اشتغال، ادامه فعالیت قطعهسازان و اقتصاد زنجیره خودرو را تحت تأثیر قرار دهد؛ بلاتکلیفی در روند واگذاری، هزینههای جدیدی برای تولیدکنندگان، سهامداران و مشتریان سایپا ایجاد میکند. توصیه میشود خریداران و فعالان بازار تا نهاییشدن بررسیهای مستقل و تعیین تکلیف اهلیت، تحولات مربوط به مالکیت سایپا را با احتیاط دنبال کنند.