طرز کار کاربراتور و اجزای تنظیم سوخت و هوا در خودرو

طرز کار کاربراتور: نقش تنظیم سوخت و هوا در موتور خودرو

وقتی کاربر ایرانی درباره «طرز کار کاربراتور» جست‌وجو می‌کند، می‌خواهد بداند این قطعه در خودرو چگونه نسبت سوخت و هوا را برای احتراق مناسب تنظیم می‌کند و چه اجزایی دارد. در این مقاله سازوکار دقیق کاربراتور و تفاوت آن با سیستم انژکتور بررسی می‌شود.

کاربراتور چیست و وظیفه اصلی آن چیست؟

کاربراتور قطعه‌ای مکانیکی است که میزان سوخت ورودی به منیفولد موتور را بسته به دور موتور تنظیم می‌کند. هدف اصلی کاربراتور، ترکیب سوخت و هوا به نسبت مناسب برای احتراق در موتور است.

نسبت سوخت و هوا برای احتراق مطلوب

• نسبت استوکیومتری هوا به سوخت حدود ۱۴.۸ به ۱ است؛ یعنی تقریباً ۱۴.۸ واحد هوا برای یک واحد سوخت نیاز است.

• اگر مقدار سوخت بیش‌تر از این نسبت باشد، مخلوط غنی‌تر و اگر سوخت کمتر باشد، مخلوط رقیق‌تر می‌شود.

اجزای داخلی کاربراتور

• ساختار اصلی کاربراتور شامل یک لوله با مقطع باریک‌تر (venturi یا نازل) است.

• در محل ونتوری، هوای عبوری با کاهش فشار روبرو می‌شود و این مکش باعث جذب سوخت از مخزن کناری به جریان هوا می‌شود.

• مخزن سوخت (Float – Feed Chamber) توسط شناور مکانیکی سطح سوخت را ثابت نگه می‌دارد.

• سازه کاربراتور کاملاً مکانیکی است و هیچ قطعه الکتریکی ندارد.

کنترل سوخت و هوا توسط راننده

• پدال گاز با باز و بسته کردن دریچه گاز میزان هوای عبوری از کاربراتور را کنترل می‌کند.

• هرچه پدال گاز بیشتر فشار داده شود، هوای بیشتری وارد شده و مکش سوخت افزایش می‌یابد.

• دو شیر در مسیر کاربراتور نقش دارند: شیر ساسات برای کاهش هوای ورودی و مخلوط غنی‌تر هنگام سرد بودن موتور، و دریچه گاز که توسط راننده کنترل می‌شود.

مقایسه کاربراتور با سیستم انژکتور

• کاربراتور دقت سوخت‌رسانی کمتری نسبت به انژکتور دارد. ممکن است سوخت کافی به موتور نرسد و توان و بازده کاهش یابد.

• سیستم انژکتوری دارای واحد کنترل الکترونیکی (ECU) است که نسبت دقیق سوخت به هوا را فراهم می‌کند و کارایی بیشتری دارد.

• برای مشاهده قیمت روز انواع خودروهای انژکتوری و کاربراتوری می‌توانید به صفحه مربوطه مراجعه کنید.

کاربراتور در خودروهای ایرانی و سرویس مورد نیاز

• در ایران نزدیک به دو دهه است که خودروهای کاربراتوری تولید نمی‌شود.

• خودروهای کاربراتوری پس از مدت مشخص نیاز به تعمیر، تنظیم و سرویس دارند.

• برخی محصولات مانند پراید، پیکان، پیکان وانت، پژو ۴۰۵ و نیسان زامیاد در هر دو مدل کاربراتوری و انژکتوری عرضه شده‌اند.

حالا چه باید بدانید؟

اگر صاحب خودرو کاربراتوری هستید، باید از نیاز به تنظیم و سرویس دوره‌ای مطلع باشید. دقت کاربراتور پایین‌تر از سیستم‌های انژکتوری است و ممکن است با گذشت زمان مصرف سوخت یا عملکرد دچار کاهش شود. هنگام خرید خودرو، اطلاعات مربوط به نوع سیستم سوخت‌رسانی و هزینه‌های سرویس اهمیت دارد. اگر قصد بررسی بیشتر دارید، مقایسهٔ مشخصات انواع خودروهای کاربراتوری و انژکتوری را در بنزین سوپر بخوانید.