افت ۳۷ درصدی تولید سواری و جهش قیمت‌ها در بازار خودرو

بر اساس آمارهای هفت‌ماهه نخست سال 1405، ساخت خودروهای سواری به ۳۵۱ هزار و ۲۰۹ دستگاه افت کرد که در قیاس با ۵۵۶ هزار و ۴۱۱ دستگاه بازه مشابه سال 1404، بیانگر افت ۳۶.۹ درصدی است. طی این بازه زمانی، به شکل میانگین هر روز نزدیک به ۹۵۰ دستگاه ماشین کمتر نسبت به پارسال ساخته شد که این شکاف در مهرماه تا حدود یک هزار و ۲۸۶ دستگاه در روز بالا رفت. به‌علاوه، ساخت ماشین‌های سواری شرکت‌های خصوصی با تجربه ریزش ۶۱.۴ درصدی، از ۱۰۷ هزار و ۹۹۳ دستگاه به ۴۱ هزار و ۷۲۰ دستگاه سقوط کرد.

نرخ کارخانه‌ای پژو ۲۰۷ TU3 برابر با ۱ میلیارد و ۷۴۰ میلیون تومان اعلام شد و در دادوستدهای آبان‌ماه به حدود ۲ میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان رسید؛ این یعنی فاصله ۹۶۰ میلیون تومانی شکل گرفت و شکاف بهای کارخانه تا بازار از ۲۷ درصد در فروردین‌ماه، به ۵۵ درصد در آبان‌ماه بالغ شد. میانگین نرخ کارخانه‌ای ماشین‌های مهم هم ۴۵.۹ درصد رشد کرد و فاصله میان بازار و کارخانه از محدوده ۳۱ درصد تا ۷۱ درصد صعود نمود. تا تاریخ چهارم مهر 1405، معوقات تعهدات سایپا به ۹۱ هزار و ۸۳۷ دستگاه بالغ شد که رشد ۴۲ درصدی نسبت به پارسال را نشان می‌دهد و افزون بر این، ۳۹ هزار و ۹۹۵ خودروی ناقص چشم‌انتظار تأمین قطعه مانده‌اند.

بیش از ۵۰ سازمان به صورت مستقیم و غیرمستقیم روی این حوزه تأثیرگذار هستند. در روز اول مهرماه، مهدی دارابی از سوی بانک مرکزی عنوان کرد واردات خودرو جزء اولویت‌های ارزی به شمار نمی‌رود و به دنبال آن، بخش خودرویی سامانه میخک قطع شد. همچنین در تاریخ ۲۱ مهرماه، زمان پرونده‌های ثبت سفارش مربوط به بودجه 1404 تا ۳۰ آذر 1405 تمدید شد و نرخ تعرفه‌ها در بازه ۷۰ تا ۱۰۰ درصد در هاله‌ای از ابهام ماند، با وجود اینکه وزارت صمت به‌طور کتبی با بالا رفتن تعرفه‌ها مخالفت کرده بود. مقام ریاست جمهوری در روز ۲۰ مهرماه بر ضرورت مشخص شدن وضعیت شرکت‌های دولتی پافشاری کرد، در حالی که ارزیابی پیشین سهام سایپا باطل شده و نزدیک به ۱۷ درصد از سهام آن همچنان در رهن بانک تجارت باقی مانده است.

برای خریدار و راننده، این وضعیت به معنای افزایش چشمگیر فاصله قیمت کارخانه و بازار و رشد هزینه‌ها است. خریداران باید پیش از اقدام به خرید، نوسانات شدید قیمتی، وضعیت تحویل خودروها و تغییرات مربوط به ثبت سفارش و تعرفه‌ها را به‌دقت زیر نظر داشته باشند.