افت چشمگیر تولید و اختصاص میلیاردها دلار ارز به مونتاژکاران

بر اساس اظهارات مجتبی یوسفی، عضو خانه ملت، در شهریور ماه سال جاری، نزدیک به ۳۰ میلیارد دلار بودجه ارزی طی پنج سال اخیر به بخش خودروسازی تخصیص یافت که سهم بخش مونتاژ سواری‌ها از این مبلغ به ۱۰.۵ میلیارد دلار می‌رسید. بنا بر اظهارات این پارلمان‌نشین، سهم شرکت‌های مدیران‌خودرو، کرمان‌موتور و بهمن‌موتور به ترتیب ۶ میلیارد، ۲.۸ میلیارد و ۱.۸ میلیارد دلار گزارش شده است. افزون بر این، ارزیابی‌های بازوی پژوهشی مجلس حاکی از آن است که در سال ۱۴۰۲، افزون بر ۳.۵ میلیارد دلار ارز ملی جهت ورود قطعات ماشین‌های مونتاژی هزینه شد و مجموع مصارف ارزی خودروسازی طی این سال تقریباً ۸ میلیارد دلار تخمین زده شد.

در سال ۱۴۰۲، پنج خودروساز شامل مدیران‌خودرو، کرمان‌موتور، بهمن‌موتور، آرین پارس‌موتور و صنایع اتومبیل‌سازی فردا جهت ساخت ۲۴۷ هزار دستگاه خودرو، بیش از ۳.۳ میلیارد دلار ارز هزینه کردند و شاخص ارزبری هر خودرو به طور میانگین نزدیک به ۱۳ هزار دلار ثبت شد. این موضوع با واکنش سیدابوالفضل مرتضوی، کارشناس اقتصادی بازوی پژوهشی مجلس، همراه شد.

بر پایه داده‌های وزارت صمت، ساخت ماشین‌های سواری در کشور طی هفت ماه نخست امسال به ۳۵۱ هزار و ۲۰۹ دستگاه تنزل یافت که در مقایسه با آمار ۵۵۶ هزار و ۴۱۱ دستگاهی پارسال در همین بازه زمانی، افت ۳۷ درصدی را نشان می‌دهد. در بازه زمانی هفت‌ماهه سال جاری، میزان افت تولید برای مدیران‌خودرو معادل ۹۱ درصد، برای بهمن‌موتور ۶۲ درصد و برای کرمان‌موتور ۵۲ درصد گزارش شد. به عنوان نمونه، کرمان‌موتور در هفت‌ماهه ابتدایی امسال تعداد ۱۴ هزار و ۱۸ دستگاه خودرو ساخت، در حالی که آمار مدت مشابه سال قبل روی عدد ۲۹ هزار و ۴۱۷ دستگاه قرار داشت و ساخت خودرو در مدیران‌خودرو هم از ۳۴ هزار و ۳۶۰ دستگاه به ۳ هزار و ۳۳ دستگاه کاهش پیدا کرد.

برای خریداران و فعالان بازار خودرو، این آمار به معنای کاهش شدید عرضه خودروهای مونتاژی در بازار در کنار تداوم چالش‌های ارزی این بخش است و نشان‌دهنده لزوم بازنگری در نحوه تخصیص منابع ارزی و ارتقای بهره‌وری تولید در شرکت‌های مونتاژکار به شمار می‌رود.