مشکلات و چالش‌های واردات خودرو؛ تاثیر سیاست‌های داخلی بر بلاتکلیفی

مشکلات واردات خودرو در ایران همچنان پابرجاست و تصمیم‌های داخلی نقشی تعیین‌کننده در روند کار شرکت‌های واردکننده ایفا می‌کند. بسیاری از این چالش‌ها ارتباط مستقیم با محدودیت‌های داخلی، شرایط سامانه‌ای و ابهام درباره هزینه‌های گمرکی دارد، که نه‌تنها تحویل خودرو را به مشتریان با تاخیر مواجه می‌کند بلکه شغل و سرمایه شرکت‌ها را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهد.

موانع داخلی واردات خودرو و اثرات آن

در نشست خبری انجمن واردکنندگان خودرو در اتاق بازرگانی ایران، هادی سلیمانی ملکان، رئیس هیئت مدیره انجمن، تاکید کرد که محدودیت‌های داخلی در واردات خودرو بسیار خطرناک‌تر از تحریم‌های خارجی است. طبق اعلام او، بانک مرکزی در سال ۱۴۰۵ هیچ سهمی از ارز واردات خودرو را تامین نکرد و شرکت‌ها مجبور شدند بخشی از منابع مورد نیاز خود را از دارایی‌های خارجی مانند استانبول تامین کنند.

برخی واردکنندگان مطالباتشان از خودروسازان چینی را با دریافت خودرو تهاتر کرده‌اند. این روش، در شرایط فعلی که دسترسی به ارز محدود است، یکی از راه‌های ادامه فعالیت محسوب می‌شود.

مشکلات سامانه‌ای و محدودیت ثبت سفارش

بسته شدن امکان ویرایش ثبت سفارش در سامانه باعث شده اعضای انجمن نتوانند سفارش‌های خود را به طور عادی پیگیری کنند. این محدودیت، به همراه افزایش زمان حمل خودرو، بر بلاتکلیفی شرکت‌های واردکننده افزوده است. مجوزهای قانونی برای واردات خودرو تا ۳۰ آذر اعتبار دارد، اما روند انجام سفارش‌ها با تاخیر و ابهام مواجه است.

تعرفه‌ها، نرخ ارز و هزینه واردات

یکی دیگر از نگرانی‌های واردکنندگان، احتمال آغاز تعرفه‌های جدید واردات خودرو از سطح ۱۰۰ درصد و افزایش نرخ ارز گمرکی است. در بودجه سال ۱۴۰۵، نرخ ارز گمرکی برای محاسبه حقوق ورودی خودرو حدود ۱۳۱ هزار تومان در نظر گرفته شده، اما احتمال دو برابرشدن آن تا حدود ۲۶۰ هزار تومان نیز مطرح شده است.

افزایش نرخ ارز و تعرفه، هزینه نهایی واردات خودرو را بیشتر می‌کند و ممکن است با تغییرات در مقررات، تاثیر مستقیم بر قیمت نهایی بازار داشته باشد. البته صدور ضمانت‌نامه بانکی به خودی خود موجب افزایش نرخ ارز گمرکی نمی‌شود.

مشکلات حمل و ترخیص خودرو

نایب رئیس انجمن، مصطفی خدری، از افزایش زمان ورود خودرو به کشور از ۶ تا ۸ ماه خبر داده است. زمان حمل خودرو از چین پیش‌تر حدود سه ماه و از ژاپن و کره جنوبی پنج ماه بود، ولی اکنون حداقل سه ماه به این زمان افزوده شده است.

در مرز زمینی چین، حدود ۵ هزار کامیون تجمع کرده‌اند که نزدیک به ۴۸۰۰ دستگاه حامل خودرو هستند. ظرفیت ترخیص روزانه در بهترین شرایط، حدود ۲۰۰ دستگاه است و مسیرهای زمینی و ریلی کنونی قادر به جبران اختلالات حمل و نقل دریایی نیستند.

افزایش زمان انتقال و محدودیت ثبت سفارش ممکن است باعث تاخیر در تحویل خودرو به مشتریان شود. برای ارزیابی دقیق دامنه تاخیرها، آمار به‌روز محموله‌های در انتظار و ظرفیت پایانه‌های مرزی لازم است.

اثر سیاست‌های داخلی و پیشنهادها

همزمانی محدودیت سامانه‌ای، افزایش زمان حمل و ابهام هزینه‌های گمرکی، شرکت‌های واردکننده خودرو را با بلاتکلیفی و تاخیر مواجه کرده است. تعیین تکلیف سفارش‌های موجود، رفع محدودیت های سامانه‌ای و اعلام شفاف مبنای حقوق ورودی می‌تواند تاخیرها را کاهش دهد.

در سال‌های گذشته، ممنوعیت واردات خودرو موجب افزایش شدید نرخ ارز و تشکیل پرونده‌های قضایی شده است؛ تجربه‌ای که مسئولان و شرکت‌ها اکنون باید از آن درس بگیرند تا از پیدایش بحران‌های مشابه جلوگیری شود.

واردات خودرو؛ مکمل تولید داخلی یا تهدید؟

به نظر اعضای انجمن، واردات خودرو می‌تواند مکمل تولید داخلی باشد و باعث افزایش کیفیت، رقابت، فناوری و ایمنی در بازار شود. در حالی که تولید خودروسازان داخلی حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ هزار دستگاه و واردات سالانه حدود ۵۰ هزار دستگاه است، سهم صنعت خودرو از تولید ناخالص داخلی ایران، آمریکا و ژاپن بین ۳ تا ۴ درصد برآورد می‌شود.

وزارت صمت طی سه سال اخیر، شرکت‌ها را با مشوق‌های تعرفه‌ای به واردات خودروهای برقی و هیبریدی ترغیب کرده است و برای خودروهای بالای ۳۰۰۰ سی‌سی تعرفه و سود بازرگانی ۲۲۵ درصدی وضع شده است. درآمد دولت از تعرفه، تابع حجم واردات و مقررات است.

وضعیت فعلی برای خریداران و شرکت‌های واردکننده

در شرایط فعلی، خریداران و شرکت‌های واردکننده باید بیش از پیش به پیگیری وضعیت سفارش‌های موجود، تغییرات نرخ ارز و تعرفه‌ها توجه کنند. رفع محدودیت‌های سامانه‌ای و تعیین شفاف مبنای محاسبه نرخ ارز گمرکی ضروری است تا از تاخیر بیشتر در تحویل خودرو به مشتریان جلوگیری شود.

برای اطلاع از قیمت روز خودروهای وارداتی می‌توانید صفحه قیمت خودرو را مشاهده کنید.