بررسی تفاوت شمع‌های مسی، پلاتینیوم و ایریدیوم خودرو

تفاوت شمع مسی، پلاتینیوم و ایریدیوم در خودرو یکی از پرسش‌های فنی مشترک خریداران و رانندگان است. انتخاب صحیح شمع نه‌تنها بر صحت احتراق و توان موتور اثر دارد، بلکه عمر موتور و میزان آلایندگی را تحت تأثیر می‌گذارد. در این مقاله مزایا و معایب سه نوع شمع رایج را مقایسه می‌کنیم.

انواع شمع خودرو بر اساس فلز الکترود

در بازار خودرو سه نوع عمده شمع بر اساس فلز الکترود وجود دارد:

• شمع مسی

• شمع پلاتینیوم

• شمع ایریدیوم

بررسی عملکرد شمع‌های مسی

شمع مسی با رسانایی الکتریکی و گرمایی بالاتر و قیمت پایین، در خودروهای قدیمی با سیستم دلکو کاربرد داشته است. دمای کاری شمع مسی پایین‌تر از انواع دیگر است، اما به دلیل دمای ذوب کم، روی آن آلیاژ نیکل می‌کشند تا مقاوم‌تر شود. با وجود این، این آلیاژ دوام بالایی در برابر خوردگی ندارد و عمر مفید شمع مسی معمولاً حدود ۲۵ هزار کیلومتر است.

مزیت شمع مسی قیمت پایین و عملکرد خوب در دمای پایین است؛ اما عمر کوتاه و ضعف در دوام و فنی عملکرد، باعث شده در نسل جدید خودروها کاربرد نداشته باشد.

ویژگی‌های شمع پلاتینیوم

شمع‌های پلاتینیوم نسبت به مسی از نظر فناوری و دوام جدیدتر هستند و در بسیاری از خودروهای انژکتوری مورد استفاده قرار می‌گیرند. پلاتینیوم دمای ذوب و مقاومت بالاتری نسبت به نیکل دارد و تیز بودن الکترود شمع را برای مدت بیشتری حفظ می‌کند. نوع دوپلاتین از شمع پلاتینیوم عملکرد احتراقی بهتری ارائه می‌دهد. این شمع معمولاً هر ۳۰ هزار کیلومتر تعویض می‌شود.

از نظر عملکرد، شمع پلاتینیوم نسبت به مسی بهتر بوده اما نسبت به ایریدیوم پایین‌تر است.

شمع‌های ایریدیوم و ارزیابی عملکرد آنها

ایریدیوم فلزی چگال با دمای ذوب حدود 700 درجه بالاتر از پلاتینیوم است و به همین دلیل الکترود آن معمولاً از ترکیب ایریدیوم و پلاتینیوم ساخته می‌شود. مقاومت بسیار بالای ایریدیوم در برابر خوردگی، واکنش‌‌پذیری پایین و رسانایی الکتریکی زیاد آن باعث شده شمع‌های ایریدیوم عملکرد جرقه‌زنی بهتری نسبت به سایر انواع ارائه دهند.

• عمر شمع ایریدیوم حدود ۲۵ درصد بیشتر از پلاتینیوم است.

• مصرف انرژی کمتر و ولتاژ مورد نیاز پایین‌تر برای جرقه زنی.

• بهبود عملکرد موتور و کاهش آلاینده‌ها به سبب احتراق کامل‌تر.

• در ارزیابی‌ها، عملکرد فنی شمع ایریدیوم از پلاتینیوم و مسی بهتر است.

جدول مقایسه مختصر

نکات مهم در انتخاب و تعویض شمع خودرو

در دفترچه راهنمای هر خودرو نوع شمع مورد نیاز مشخص شده است؛ بهتر است همان نوع یا مدل باکیفیت‌تر استفاده شود. در ارتقا نباید به نوع ضعیف‌تر رجوع کرد. عمر واقعی شمع‌ها بسته به شیوه رانندگی، مسیرها و فشار وارده متغیر است، اما بهتر است هر ۵ هزار کیلومتر شمع‌ها بررسی شوند. تعویض شمع باید طبق توصیه سازنده صورت گیرد.

چه باید دانست؟

انتخاب صحیح نوع شمع و رعایت بازه بررسی و تعویض می‌تواند بر سلامت موتور، مصرف سوخت و آلایندگی مؤثر باشد. اگر قصد ارتقا شمع دارید باید صریحاً نوع بهتری را انتخاب کنید و از بازگشت به انواع قدیمی یا ضعیف‌تر پرهیز کنید. مطالعه ویژگی‌های هر نوع و توجه به دفترچه خودرو پیش از خرید یا تعویض لازم است. برای اطلاع از خدمات خودرو می‌توانید بخش مربوط به خودرو را بخوانید.