نگهداری خودرو
تسمه خودرو چیست و چرا تعویض آن اهمیت دارد؟
تسمه خودرو بخشی کلیدی برای انتقال نیرو به اجزای مهم موتور است. آشنایی با عملکرد و زمان تعویض تسمه، از آسیب پرهزینه جلوگیری خواهد کرد.

تسمه خودرو یا تسمه محرک که به آن Drive Belt هم گفته میشود، قطعهای پلاستیکی و مقاوم در موتور خودرو است که نقش کلیدی در عملکرد بسیاری اجزای مهم خودرو دارد. در این مقاله میخوانید تسمه ماشین دقیقا چیست، چه کاری انجام میدهد و در چه وضعیتی باید آن را تعویض کنید.
کاربرد تسمه خودرو در موتور
تسمه محرک نیرو را از میللنگ موتور به اجزای مختلف مانند پمپ آب، دینام یا مولد جریان برق (آلترناتور)، کمپرسور هوا و گاهی اجزای مرتبط با سوخترسانی و برق خودرو منتقل میکند. این کارکرد به خودرو امکان میدهد که تهویه مطبوع، فرمان برقی و دینام به درستی کار کنند و موتور عملکرد مطمئنی داشته باشد.
انتقال نیرو به پمپ آب برای خنککاری موتور
تامین توان دینام جهت شارژ باتری
انتقال نیرو به کمپرسور کولر و فرمان برقی
ارتباط مستقیم با میللنگ و اجزای موتور
کشنده تسمه محرک چیست و چه نقشی دارد؟
کشنده تسمه که به صورت یک قرقره طراحی میشود، وظیفه دارد تنش یا کشش مورد نیاز برای حرکت صحیح تسمه روی قرقرهها و نگهداری آن را تأمین کند. این کشنده معمولاً روی مکانیزم فنر یا نقطه محوری قابل تنظیم قرار دارد تا فشار ثابت روی تسمه باقی بماند.
کشنده در بیرون تسمه و روی مسیر آن نصب میشود و باعث اطمینان از تماس مناسب تسمه با قرقرههای دینام، فرمان برقی و کولر است. در نتیجه عملکرد سیستمهای متصل به تسمه وابسته به عملکرد صحیح کشنده تسمه محرک خواهد بود.
اهمیت تعویض تسمه و کشنده
تسمههای خودرو به طور معمول جزو قطعات ارزانقیمت به شمار میروند اما اهمیت بالایی دارند. اگر تسمه فرسوده، آسیبدیده یا خیلی قدیمی باشد، باید پیش از پاره شدن یا توقف کامل کار موتور تعویض شود. چراکه پاره شدن تسمه موجب توقف عملکرد پمپ آب، دینام یا سایر اجزا و حتی آسیب جدی به موتور میشود.
کشنده معمولاً دوام بیشتری نسبت به تسمه دارد اما اگر آسیب ببیند یا صدای غیرمعمول (مانند جیرجیر یا خراش) از موتور شنیده شود، لازم است بازرسی و در صورت لزوم تعویض گردد. کشنده و قرقره آن غالباً باهم عرضه و تعویض میشوند. برای تعویض کشنده معمولا باید تسمه محرک نیز باز شود.
علائم نیاز به تعویض تسمه یا کشنده
شنیدن صدای جیرجیر یا خراش هنگام روشن شدن یا کار موتور
کاهش عملکرد اجزایی چون دینام، تهویه مطبوع یا فرمان برقی
هرگونه نشانه ساییدگی یا ترک روی سطح تسمه
بازرسی و نگهداری دورهای سیستم تسمه محرک
تسمه و کشنده باید در بازدیدهای دورهای و هنگام تعمیرات خودرو بررسی شوند. تعمیرگاه یا سرویسکار در هر سرویس منظم سطح سلامت تسمه، کشنده و قرقرهها را بررسی میکند. اگر آسیب یا فرسودگی مشاهده شود، توصیه میشود قطعات پیشگیرانه تعویض شوند تا از توقف خودرو و هزینه بیشتر جلوگیری گردد.
در صورت خرابی کشنده یا تسمه چه رخ میدهد؟
در صورت خراب شدن کشنده، کشش روی تسمه محرک کاهش مییابد و این اتفاق عملاً عملکرد اجزای کلیدی خودرو را مختل میکند. همچنین پاره شدن تسمه نیز میتواند به توقف ناگهانی مدلهای مختلف خودرو منجر شود. بنابراین عکسالعمل سریع نسبت به علائم، اهمیت ویژهای دارد.
چه باید بدانیم؟
اگر شما هم رانندهای هستید که سروصدای جیرجیر یا افت عملکرد کولر و دینام را احساس کردهاید، توجه به وضعیت تسمه و کشنده ضروری خواهد بود. همه خودروها در بازدید دورهای نیاز به بازرسی تسمه دارند و تعویض آن پیش از پارگی، احتمال آسیب گستردهتر به موتور را کاهش میدهد. فراموش نکنید که اهمیت این قطعه ارزان، در حفظ کارایی و سلامت موتور بسیار بالاست.
سؤالات متداول
- تسمه خودرو دقیقاً چه وظیفهای دارد؟
- تسمه خودرو نیرو را از میللنگ به قطعاتی مثل دینام، پمپ آب، کمپرسور هوا و اجزای تهویه یا فرمان برقی منتقل میکند.
- کشنده تسمه چه نقشی در خودرو دارد؟
- کشنده تسمه تنش تسمه را ثابت نگه میدارد تا تسمه روی قرقرهها دچار لغزش یا افت کارایی نشود.
- چه زمانی باید تسمه خودرو را تعویض کرد؟
- در صورت فرسودگی، آسیب یا قدیمی بودن، پیش از پاره شدن یا توقف کامل کار باید تسمه تعویض شود.
- چه علائمی نشاندهندهٔ نیاز به تعویض کشنده تسمه است؟
- شنیدن صدای غیرمعمول مانند جیرجیر یا خراش هنگام روشن شدن موتور، میتواند نشانه نیاز به تعویض کشنده باشد.
- آیا کشنده و تسمه باید همزمان تعویض شوند؟
- اغلب کشنده و قرقره همراه هم عرضه و با هم تعویض میشوند و برای تعویض کشنده معمولاً تسمه هم باید جدا شود.
مقالههای پیشنهادی
اخباربررسی مشکلات واردات خودرو در شرایط مسدود شدن ثبت سفارش و فشارهای ارزی
واردکنندگان خودرو این روزها با مسدود شدن ثبت سفارش، سختی انتقال ارز و هزینههای پیشبینینشده مواجهاند. این گزارش وضعیت، عاملها و پیامدها را برای خریدار بررسی میکند.
اخبارتاکید رئیسجمهور بر تولید خودروهای کممصرف و ارزان؛ حمایت دولت از سایپا
رئیسجمهور بر طراحی، تولید و عرضه خودروهای کممصرف و ارزان در سایپا تاکید کرد. دولت وعده حمایت از برنامههای توسعهای این خودروساز را اعلام نمود.
مقالهتفاوت CVVT، CVVL و CVVD؛ عملکرد سیستمهای زمانبندی سوپاپ در موتور خودرو
سیستمهای CVVT، CVVL و CVVD هر کدام فناوری متفاوتی برای تنظیم زمان و میزان باز شدن سوپاپهای موتور دارند. بررسی کاربرد و ارزیابیهای این تکنولوژیها را در این مقاله بخوانید.